خاطره بازی با تیتراژهای ماندگار-۱۴۸؛
اعتراف حاتمی کیا در خاک سرخ رمزی که ناگشوده باقی ماند!
به گزارش سایت رسمی سیامک یزدانجو، موسیقی متن و تیتراژ سریال خاک سرخ همچون ملودی های متفاوت محمدرضا علیقلی درحال و هوای آزادسازی خرمشهراست که در دهه هشتاد توانست وجوه دیگری از خصوصیت های این آهنگساز را نمایش دهد.
دریافت 9 MB
خبرگزاری مهر - گروه هنر؛ کارکرد تیتراژ چیزی شبیه به جلد کتاب است که طراحش تلاش می کند با انتخاب عناصر، فرم ها و چینش ها با کمک گرافیک و موسیقی مخاطب یک اثر را در جریان مبحث قرار دهد. شرایطی که گاهی بسیار نکته سنج، اندیشمندانه و حساب شده پیش روی مخاطبان قرار می گیرد و گاهی هم به قدری سردستانه و از روی ادای یک تکلیف الزامی ایجاد می شود که بیننده را از اساس از یک اثر تصویری دور می کند.
آنچه بهانه ای شد تا بار دیگر رجعتی به کلیدواژه «تیتراژ» داشته باشیم، مروری بر ماندگارترین و خاطره سازترین موسیقی های در ارتباط با برخی برنامه ها و آثار سینمایی و تلویزیونی است که برای خیلی از مخاطبان دربرگیرنده خاطرات تلخ و شیرینی است و رجوع باردیگر به آنها برای ما در هر شرایطی می تواند یک دنیا خاطره بهمراه داشته باشد. خاطره بازی بعد از آغاز و انتشار در نوروز ۱۴۰۰ و استقبال مخاطبان از آن، ما را بر آن داشت در چارچوب یک خاطره بازی هفتگی در ایام جمعه هر هفته، روح و ذهن مان را به آن بسپاریم و از معبر آن به سال هایی که حال مان بهتر از این روزهای پردردسر بود، برویم.
«خاطره بازی تیتراژهای ماندگار» عنوان سلسله گزارشی آرشیوی با همین رویکرد است که به شکل هفتگی می توانید در گروه هنر خبرگزاری مهر آنرا دنبال کنید.
در صد و چهل و هشتمین شمار از این روایت رسانه ای به بهانه سالروز آزاد سازی خرمشهر به سراغ موسیقی متن و تیتراژ سریال تلویزیونی «خاک سرخ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا و آهنگسازی محمدرضا علیقلی رفتیم که همچون دیگر پروژه های مشترک این دو هنرمند دربرگیرنده تجربیات خوبی بوده و توانست بعنوان یکی از موسیقی تیتراژهای دارای کیفیت پیش روی مخاطبان قرار بگیرد.
سریال «خاک سرخ» نام یک مجموعه تلویزیونی ۱۷ قسمتی به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا است که سال ۱۳۸۱ از شبکه اول سیما پخش گردید.
داستان این سریال هم در رابطه با دختری به نام لیلا است که در سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی از خانواده اش جدا شده و الان از پس حوادثی در جستجوی کشف هویت خود است. وی در اوج سرخوشی است و می خواهد با کسی که دوستش دارد، ازدواج کند. اما در شب عروسی اش می فهمد که پدر و مادرش افراد دیگری هستند. لیلا سراغ آنها را می گیرد و تا خرمشهر که جنگ شده، می رود. در میانه راه، همسرش با بمباران جنگنده های عراقی شهید می شود و او تنها به شهری غریب می رود. در آنجا مادرش را می یابد اما پدرش اسیر عراقی ها می شود و فقط می توانند از بین دیواری، همدیگر را ببینند.
پرویزپرستویی، مهتاب کرامتی، هما روستا، لاله اسکندری، حبیب رضایی، بهناز جعفری، محمد مختاری، امیرآقایی، حسین شیدایی، مهدی ساکی، شهین علیزاده، محمد یگانه، حسین افشار، مریم بوبانی، سیروس همتی، ساحره متین، مسعود جلالی، محمدرضا کاشفی، شهرام قائدی، امیرکاوه آهنین جان، عباس بیگدلی، علی بوریان، ابوالفضل شاه کرم، فرشید نوابی و پریسا وثوقی هنرمندانی بودند که در این سریال بعنوان بازیگر حضور داشتند.
اما همان گونه که گفته شد، یکی از مولفه های قابل اتکایی که توانست این مجموعه داستانی را در کنار دیگر مولفه های فنی و هنری اش تبدیل به سریال پرطرفداری کند، موسیقی متن و تیتراژ اثر به هنرمندی محمدرضا علیقلی است که باآنکه در این سال ها آن چنان که باید در حوزه های آهنگسازی فعالیت مستمری ندارد، ولی در دهه های پیشین از او آثار و ملودی های تولید و در بستر سریال ها و فیلمهای سینمایی به گوش مخاطب رسید که خیلی از آنها را میتوان در ردیف خاطره سازهای این حوزه قرار داد. مسیری که در گزاره های رسانه ای گوناگونی در رابطه با آن چه علیقلی و هم نسلانش به موسیقی سینمای ایران اضافه کردند حرف های زیادی زده شده و این هنرمند را تبدیل به یکی از شاخص ترین آهنگسازان عرصه تصویر کرده است.
طبیعتاً در این چارچوب، موسیقی متن و تیتراژ سریال «خاک سرخ» هم از این قاعده مستثنا نبوده و محمدرضا علیقلی به واسطه تسلط و آگاهی که در این عرصه داشته کوشیده تا دریک هم خوانی مترادف با ابراهیم حاتمی کیا که روی موسیقی فیلمهای تعصب و حساسیت عجیب و غریبی دارد، فضای در خدمت اثری را به گوش شنیداری مخاطب این سریال منتقل کند. مسیری که به نظر می رسد باری به هر جهت نیست و آهنگساز تلاش کرده با استفاده از سازبندی و صدایی که هرکدام از آنها می تواند معانی روانی مختلفی بهمراه داشته باشد، نوعی از آوا و موسیقی را متولد کند که میتوان در آن علاوه بر حس و حال یک سریال با مضمون دفاع مقدس، مفاهیم دیگری را هم جستجو کرد. چارچوبی که علیقلی چه در این سریال و چه در دیگر آثارش روی آن تمرکز و حساسیت ویژه ای داشته و اتفاقاً همین وسواس بوده که توانسته وی را بعنوان یکی از آهنگسازان مولف سینما و تلویزیون معرفی نماید.
ابراهیم حاتمی کیا هنرمندی که از تاثیرات بسزای موسیقی در سینما آگاهی دارد و خوب می داند آن چه از موسیقی متن و تیتراژهای آثارش تولد می شود وظیفه تاریخ سازی دارد، چندی قبل بود که به بهانه انتشار آلبوم «خاک سرخ» محمدرضا علیقلی نوشته بود:
سینما یک قاب دسته جمعی است از عناصر هفت گانه هنر، این عناصر هرچه سینمایی تر باشد به همان نسبت امکان تجزیه تک به تک عناصر را از شما می گیرد و شما فقط با یک اثر رو به رو می شود و آن «سینما» است… لیلی لی لی لا لا لیلی... و دیگر جاری شد؛ آن چیزی که باید می جوشید و من گمانم این بود که علیقلی همین ملودی را گسترش خواهد داد و دیگر تمام، ولی چنین نشد و هربار انواری خوش ترکیب از بطن کریستال خاک سرخ، توسط علیقلی کشف شد و موسیقی خاک سرخ هم چون تن پوش فاخری شد که صاحب تن به آن می بالید.
من با علیقلی دردشت روبان قرمز روبه رو شدم، نمی دانم وی در انتظار من بود یا من در انتظار او، ولی هرچه بود با حیرت آمیخته بود. اعتراف می کنم لحظاتی در مجموعه خاک سرخ هست که موسیقی چنان درتار و پود تصویر ذوب شده که نمی فهمم من تصاویر را برمبنای ساخته ام یا موسیقی برمبنای تصویر. امیدوارم همچنان من و علیقلی در دشت دست نخورده روبان قرمز با هم قدم بزنیم و همچنان این رمز حیرت، ناگشوده باشد. باقی بماند، که آیا من منتظر او بودم یا وی در انتظار من.
عزیزالله حاجی مشهدی منتقد سینما هم مدت ها پیش بود که در قسمتی از تحلیل خود برای سریال «خاک سرخ» به موسیقی متن و تیتراژ این مجموعه اشاره کرده و نوشته بود: «موسیقی متن محمدرضا علیقلی را باید یکی دیگر از امتیازهای شایان توجه این مجموعه به حساب آورد. موسیقی متن، به علت همراهی با تصاویر فیلم و بخصوص به شکلی با استفاده از تاثیرگذاری «پس تصویری» - یعنی تصاویری که هنوز بعد از به انتها رسیدن مجموعه، گویی در ذهن باقیمانده است، به کمک گوش و از راه شنیدن آواهای موسیقایی، بر تداوم تاثیرگذاری حسی بر روحیه تماشاچی مجموعه، تاکیدی خاص دارد. به نحوی که حتی بعد از پایان هر بخش از مجموعه، به هنگام پخش آخرین نوشته های عنوان بندی پایانی فیلم، ذهن تماشاچی هنوز درگیر تصاویری است که در ذهن او، رسوب کرده است»
به هر ترتیب سالروز آزادسازی خرمشهر عزیز بهانه ای شد با روایت موسیقی متن و تیتراژ یکی از سریال های مخاطب پسند آن سال های تلویزیون در رابطه با دفاع مقدس بار دیگر دلمان برای ساخت و تولید چنین آثاری که کارگردانان و هنرمندان مولف در آن حضور داشتند تنگ شود و امیدوار باشیم تا بار دیگر در رسانه ملی شاهد ساخت آثاری باشیم که به معنای واقعی کلمه روایت گر شایسته ای برای آن چه در دوران باشکوه دفاع مقدس بخصوص آزاد سازی خرمشهر که هنوز قصه های ناگفته زیادی دارد، هستند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب