خاطره بازی با تیتراژهای ماندگار-۱۶۵؛
داستان موسیقی یک کارتون پرطرفدار ماجراجویی بنر نوستالژی می سازد
سایت رسمی سیامک یزدانجو: موسیقی تیتراژ کارتون سنجاب کوچولو یا همان بَنر یکی از خاطره انگیزترین موسیقی های دهه ۶۰ بود که در عین التهابات و اتفاقات دوران جنگ برای مخاطبان آن سالیان تلویزیون، شیرینی خاصی داشت.
دریافت 27 MB
خبرگزاری مهر -گروه هنر-علیرضا سعیدی؛
کارکرد تیتراژ چیزی شبیه به جلد کتاب است که طراحش تلاش می کند با انتخاب عناصر، فرم ها و چینش ها با کمک گرافیک و موسیقی مخاطب یک اثر را در جریان موضوع قرار دهد. شرایطی که گاهی خیلی نکته سنج، اندیشمندانه و حساب شده پیش روی مخاطبان قرار می گیرد و گاهی هم به قدری سردستانه و از روی ادای یک تکلیف الزامی ایجاد می شود که بیننده را از اساس از یک اثر تصویری دور می کند.
آنچه بهانه ای شد تا بار دیگر رجعتی به کلیدواژه «تیتراژ» داشته ایم، مروری بر ماندگارترین و خاطره سازترین موسیقی های مربوط به برخی برنامه ها و آثار سینمایی و تلویزیونی است که برای خیلی از مخاطبان دربرگیرنده خاطرات تلخ و شیرینی است و رجوع باردیگر به آنها برای ما در هر شرایطی می تواند یک دنیا خاطره به همراه داشته باشد. خاطره بازی بعد از شروع و انتشار در نوروز ۱۴۰۰ و استقبال مخاطبان از آن، ما را بر آن داشت در چارچوب یک خاطره بازی هفتگی در ایام جمعه هر هفته، روح و ذهن مان را به آن بسپاریم و از معبر آن به سال هایی که حال مان بهتر از این روزهای پردردسر بود، برویم.
«خاطره بازی تیتراژهای ماندگار» عنوان سلسله گزارشی آرشیوی با همین رویکرد است که به شکل هفتگی می توانید در گروه هنر خبرگزاری مهر آنرا دنبال کنید.
در صد و شصت و پنجمین شماره از این روایت رسانه ای به سراغ موسیقی تیتراژ یک سریال کارتونی متعلق به دهه شصت به نام «بنر؛ سنجاب کوچولو» یا همان «بَنِر» خودمان رفتیم. یک موسیقی نوستالژیک که نسخه اصلی آن همچون اغلب موسیقی تیتراژهای آن سال ها ملودی دیگری بود، اما همان موسیقی که بدون نام و نشان گروه سازنده اش به گوش بینندگان نسخه ایرانیزه شده آن رسید، دربرگیرنده خاطرات شیرینی برای این نسل بود و در آن سال ها بشدت خاطره ساز شد.
«بنر؛ سنجاب کوچولو» مجموعه کارتونی شامل ۲۶ اپیزود محصول استودیو «نیپون انیمیشن» کشور ژاپن به کارگردانی فومیوکوروکاوا و آهنگسازی آکیهیرو کوموری (Akihiro Komori) است که آوریل سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۸) از شبکه «تی وی آساهی» پیش روی مخاطبان قرار گرفت.
این مجموعه که با نام ژاپنی «شیتون دوبوتسوکی ریسوبانا» پخش گردید، اقتباس شده از کتابی با عنوان «زندگی بنر؛ داستان سنجاب خاکستری» نوشته ارنست تامسون ستون است که در روزگار دهه شصت برای بینندگان کودک و نوجوان آن سالهای تلویزیون که غیر از شبکه یک و دو آن هم در ساعاتی خیلی محدود سرگرمی رسانه ای دیگری نداشتند، پخش گردید.
قهرمان اصلی این مجموعه، یک سنجاب کوچک به نام «بنر» است که از کودکی یتیم بوده و فرزند خوانده یک گربه مادر مهربان بود که یک حریق در اولین اپیزود سریال این ۲ را از هم جدا کرد. بنر بعد از حریق به ناچار به جنگل می گریزد و در آنجا با سنجاب های وحشی آشنا می شود. بنر طی داستان های این مجموعه است که در کنار آموزه هایش در زندگی با گربه و نزدیکی به انسان ها و آن چه در بین سنجاب های وحشی آموخته دارای شخصیتی شجاع و نترس می شود و حتی برای حفاظت از دوستانش به دشمنان حمله ور می شود. مسیری که در هر اپیزود حوادثی برای او یا سنجاب های دیگر پیش می آید و چگونگی رهایی از این حوادث در راه سفر آنها تا مقصد داستانی در ۲۶ اپیزود نقل می شود.
«بنر (قهرمان اصلی)»، «سو (سنجاب خانم کوچکی که همیشه یک گل در موهایش داشت)»، «پدربزرگ (رئیس)»، «کلی (دوست بنر)»، «گوچا و لادال (دو دوست بنر که کارهای خنده دار از آنها سر می زد و به طور معمول در گروه ساز مخالف می زنند)»، «آکاچو (سنجابی قرمز که یک عصا و گوش های نسبتاً کشیده ای دارد و برای ازدواج با سو با بنر رقابت دارد)»، «عمو جغد شاخدار (نخستین جانور ساکن جنگل که بنر با او برخورد کرد)»، «خاله دارکوب (یک خانم دارکوب جیغ جیغو و کمی خشن که در کارتون شخصیت خبررسان دارد)»، «خاله لالی (مادر کلی است که خیلی به او سخت می گیرد و در ابتدا، اصلاً از بنر خوشش نمی آید و اهتمام دارد که کلی را از بنر دور کند)» شخصیت های اصلی این انیمه ژاپنی را تشکیل می دادند که دوبله ماندگار امیرهوشنگ قطعه ای، ناهید امیریان، فریبا شاهین مقدم، احمد مندوب هاشمی، مهین برزویی، مهوش افشاری، زهرا آقارضا، جواد پزشکیان، بدری نورالهی، تورج نصر و ناصر احمدی لذت تماشای این کارتون را برای دهه شصتی ها دوچندان می کرد.
اما همان گونه که اشاره شد یکی از جذابیت های مورد نظر این کارتون خاطره ساز، موسیقی تیتراژ اثر است که بااینکه در نسخه اصلی سریال نبود اما تبدیل به یکی از خاطره انگیزترین موسیقی های کودکانه آن دوران شد. موسیقی که با ملودی شاد و ریتمیک ساخته شده بود و فضایی کودکانه، ماجراجویانه و دوستانه داشت و با بهره مندی از سازهای شاد و کوبه ای فضای مفرحی را برای گوش شنیداری مخاطب فراهم ساخت. یک موسیقی که اطلاعات دقیقی در رابطه با آهنگسازش در دسترش نیست اما بازهم خیلی آشنا است و هنوز هم در فضای مجازی و رسانه های اجتماعی گاهی باز نشر می شود.
به نظر می آید چنین موسیقی هایی که اغلب هم دربرگیرنده نسخه اصلی نیست و هیچ گاه هم تلاشی برای معرفی شناسنامه آنها نشده، خیلی از خاطرات مشترک نسل دهه شصت را زنده می کند. به عبارتی موسیقی تیتراژ کارتون های خارجی دهه شصت که از تلویزیون ایران پخش می شد، دارای خاصیت های منحصربه فردی است که تبدیل به بخشی از هویت شنیداری یک نسل شده است.
موسیقی های اصلی این کارتون ها (غالباً ساخته شده در اروپا یا ژاپن) از ارکسترهای واقعی با سازهای زنده مانند پیانو، ویولن، گیتار و سازهای بادی استفاده و ملودی ها اغلب گیرا و تکرارشونده بودند تا برای خردسالان به آسانی قابل حفظ شدن باشند. این درحالی است که کوشش برای تنوع سبکی متناسب با فضای کارتون، تلفیق موسیقی محلی یا فولکلوریک کمپانی سازنده محصول و کیفیت تولید بالا و ضبط استودیویی با وجود محدودیت های تکنولوژی آن زمان از دیگر خاصیت های چنین ملودی هایی بود.
براساس آن چه در رابطه با موسیقی تیتراژها احصا شده، خیلی از موسیقی های تیتراژ (به ویژه در نسخه های غربی) تحت تأثیر سبک های رایج آن دوران بودند. با این وجود «ساده سازی در نسخه فارسی» هم وجه قابل توجه این محصولات بود. کما این که گاهی تنظیم نسخه فارسی به سبب محدودیت های استودیویی در ایران، ساده تر از نسخه اصلی بود، اما همین سادگی به ماندگاری آن در حافظه جمعی کمک کرد.
موسیقی تیتراژ کارتون های دهه شصت، فراتر از یک موسیقی زمینه، به بخشی از فرهنگ شنیداری و خاطره جمعی تبدیل شد که هنوز بعد از دهه ها، با یادآوری آن ترانه ها، حس نوستالژی عمیقی در خیلی از ایرانیان زنده می شود. این موسیقی ها نه فقط جهت خردسالان جذاب بودند، بلکه برای بزرگسالان نیز به سبب ساختار حرفه ای و ملودی های غنی قابل درک و لذت بخش بودند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب