بازخوانی حافظه جمعی بر سفال کودکان میناب یاران کوچک تیم ملی شدند

به گزارش سایت رسمی سیامک یزدانجو به نقل از مهر، هنرهای تجسمی یکی از عرصه های هنری در کشورمان است که نسبت به دیگر هنرها امکان بروز و واکنش سریع به اتفاق ها را دارد اما عموماً نسبت به دیگر هنرها همچون سینما و موسیقی، مهجور واقع می شود. در سلسله گزارش های «هنرهای تجسمی در هفته ای که گذشت» درصدد هستیم بخشی از روند اتفاقاتی را که در هفته قبل افتاده، بیان نماییم.

جمعه ها روز تعطیل شمرده می شود اما در این روز، نمایشگاه های هنرهای تجسمی شروع به کار می کنند و هنرمندان تجسمی شامل نقاشان، مجسمه سازان، عکاسان، تصویرسازان، گرافیست ها، خوشنویسان و … تلاش ها و فعالیتهای اخیر خویش را در چارچوب یک نمایشگاه هنری به منصه ظهور می گذارند.

«آدینه» روز نانوشته نخستین بر نمایشگاه های هنری است و البته که به سبب تعطیل بودن بیشتر مشاغل، فرصتی مغتنم برای تماشای این آثار هنری توسط اقشار مختلف مردم فراهم می شود.

«جهله نگاری»؛ بازخوانی حافظه میناب در سفال

موزه هنرهای معاصر تهران، معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، در هفته ای که گذشت، میزبان برنامه «نقشی بر میناب» رویدادی فرهنگی هنری با تأکید بر بازخوانی ابعاد انسانی و اجتماعی فاجعه میناب و ادای احترام به یاد کودکان شهید بودند.

این برنامه شامل مجموعه ای از اجراهای تجسمی، موسیقایی و پرفورمنس بود. «نقشی بر میناب» با هدف بازتاب روایتهای انسانی و ایجاد فضایی برای گفتگو و همدلی، به مواجهه ای هنری با حافظه جمعی و تجربه های انسانی پرداخت.

در بخش نخست، اجرای زنده «جهله نگاری» با حضور چهل هنرمند اجرا شد. در این بخش، چهل جهله به عنوان نمادهای فرهنگی و هویتی میناب، با ایده گرفتن از روایتهای کودکان این منطقه به آثار هنری تبدیل شدند.

جهله، کوزه ای سنتی از میناب است که با تکنیکی خاص و تلفیقی از کار دست و چرخ ایجاد می شود و بخشی از زیست و حافظه فرهنگی مردم جنوب را در خود جای داده است. این آثار در ادامه به چهل موزه در نقاط مختلف جهان اهدا خواهند شد.

در بخش پرفورمنس، مارپیچی از خاک ساحلی میناب به طول حدود شش متر در فضا شکل گرفت؛ مسیری برای حرکت، تجربه و مواجهه مخاطب با روایتهای انسانی.

اجرای اثر با حضور گروه موسیقی جنوب و سازهای کوبه ای شروع شد. سپس مخاطبان از راه کدهای QR با روایتهای دانش آموزان میناب آشنا شدند و با حرکت در راه مارپیچ و یافتن جمله های کلیدی، تجربه ای تعاملی و شخصی از اثر را رقم زدند.

در این مسیر، یادگاری کوچکی با نام محلی «اشتروک پیشی» به مخاطبان اهدا شد؛ شیئی نمادین از اسباب بازیهای سنتی کودکان مینابی که به عنوان بخشی از روایتهای اثر طراحی شده بود.

در ادامه برنامه، کوارتت بادی «در میان آوار» با آهنگسازی میلاد آقایی اجرا شد. این قطعه که در هفته های نخست جنگ برای کوارتت بادی نوشته شده است، با ترکیب ۲ فلوت، کلارینت و فاگوت، بازتابی از تجربه جنگ، فقدان و اندوه جمعی را در چارچوب موسیقی عرضه می کند و به یاد کودکان جان باخته در میناب تقدیم شده است.

برنامه «نقشی بر میناب» با حضور تعدادی از مقامات، هنرمندان و حاضران در موزه هنرهای معاصر تهران انجام شد و تلاشی بود برای بازخوانی حافظه جمعی از راه هنر. این رویداد با پیوند میان تصویر، صدا، بدن و خاک، به بازتاب تجربه های انسانی و یادآوری کودکان میناب پرداخت.

درگذشت ۲ هنرمند پیشکسوت مجسمه ساز و نقاش قهوه خانه ای

مرتضی نعمت الهی هنرمند پیشکسوت مجسمه ساز اصفهانی که به عنوان یکی از چهره های اثرگذار در مجسمه سازی معاصر ایران شناخته می شد، جمعه ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ درگذشت. مراسم خاکسپاری مرتضی نعمت الهی هنرمند فقید مجسمه ساز، دوشنبه ۲۵ خرداد از مقابل هنرستان هنرهای زیبای اصفهان در بین هنرمندان و دوستان و خانواده وی، برگزار و سپس، پیکر این هنرمند به سمت باغ رضوان و در قطعه هنرمندان این آرامگاه به خاک سپرده شد.

مرتضی نعمت الهی از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۵ در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان آموزش دید و دوره لیسانس مجسمه سازی را سال ۱۳۴۹ در دانشکده هنرهای زیبای تهران گذراند. وی چند سال در فرانسه به تحصیل پرداخت و در سال ۱۳۷۰ به زادگاهش، اصفهان بازگشت. نعمت الهی نخستین بار نقاشی هایش را در تالار نقش به نمایش گذاشت (۱۳۵۴). مجسمه های وی در نمایشگاه ها و دوسالانه های مجسمه سازی به نمایش درآمده است. او مجسمه های شهری گوناگونی ساخته که تندیس های شیخ بهایی، فردوسی، علی اکبر معمار و طیران همچون آنها هستند. مجسمه «طیران» که در سال ۱۳۷۲ در اصفهان نصب گردید، به عنوان اولین مجسمه آبستره در فضای عمومی ایران شناخته می شود؛ اثری که به باور خیلی از صاحب نظران، نقطه عطفی در گذار هنر شهری ایران از سبک فیگوراتیو به سمت بیان انتزاعی بود. مرتضی نعمت الهی، به شکلی از پیشگامان رویکرد روشمند در مجسمه سازی معاصر ایران است، هنرمندی که کوشید تجربه زیسته، مطالعات نظری و دغدغه های شهری را در چارچوب زبان حجم و فرم به بیان درآورد.

همچنین، جواد عقیلی هنرمند پیشکسوت نقاشی قهوه خانه ای صبح ۲۶ خرداد و هم زمان با روز اول محرم، در ۹۷ سالگی در آمریکا درگذشت.

جواد عقیلی نقاش پیشکسوت قهوه خانه ای و مجموعه دار، متولد ۱۳۰۸ یکی از آخرین بازمانده های نسل درخشان نقاشان قهوه خانه ای در ایران است که بیشتر از ۴۰ سال این سبک را حفظ، مراقبت و نگهداری کرد. وی از کودکی به نقاشی علاقه مند بود، بطوریکه در کنکور دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ۴۰۰ نمره از نقاشی گرفت. البته عقیلی وارد دانشکده فنی شد؛ در حقیقت، وی سال ۱۳۳۶ کنکور داد و در رشته فنی مشغول به تحصیل در رشته مهندسی راه و ساختمان و در سال ۱۳۴۰ دانش آموخته شد اما چیزی از علاقه اش به نقاشی کم نشد.

عقیلی در سال هایی که مهندسی می کرد، به کلاس های نقاشی هانیبال الخاص در دانشکده هنرهای زیبا نیز می رفت تا نقاشی را آکادمیک فراگیرد. وی بعد از انقلاب اسلامی و پس از بازنشستگی به سراغ علاقه قدیمی خودش رفت و مشغول نقاشی شد.

نقش یاران کوچک تیم ملی فوتبال روی دیوارنگاره راه آهن

در هفته ای که گذشت، تیم ملی فوتبال کشورمان با نام شهدای «میناب ۱۶۸» در جام جهانی ۲۰۲۶ شرکت کرده است.

بر این اساس دیوارنگاره میدان راه آهن نیز با به تصویر کشیدن کودکان شهید میناب در لباس تیم ملی فوتبال، پیام مظلومیت و آرزوهای از دست رفته آنان را به زبانی جهانی بیان می کند.

ارجاع بصری این دیوارنگاره به چیدمان تیم های حاضر در جام جهانی، این پیام تلخ و تأمل برانگیز را تقویت می کند که این کودکان باید در زمین بازی و مسیر بالندگی حضور می داشتند، نه در لیست قربانیان جنگ. شعار انتخاب شده برای این اثر نیز بشکلی هنرمندانه، تضاد میان دنیای پاک کودکانه و حقیقت خشونت را برجسته می سازد.

فعالیت ۸۵ گالری در زمان جنگ رمضان

هفته گذشته، گزارش آماری فعالیتهای هنری معاونت هنری در حوزه تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی، در بازه زمانی شروع آتش بس جنگ تحمیلی رمضان تا ۳۱ خرداد منتشر گردید.

در بخش هنرهای تجسمی این گزارش، اعلام شده ۸۵ نگارخانه در تهران فعال بوده اند و نگارخانه های شاخص در شهرهایی همچون اصفهان، مشهد، تبریز، بندر انزلی و کرمان نیز با برگزاری نمایشگاه های مختلف، به ادامه جریان نمایش و عرضه آثار هنری کمک کرده اند.

افتتاح نمایشگاه های هنری در آدینه

نمایشگاه ویدئو آرت های صادق تیرافکن با عنوان «عاشورا» در بنیاد صادق تیرافکن، نمایشگاه آثار احمد وکیلی در گالری هور، نمایشگاه گروهی نقاشی «امتداد» در گالری ماد، نمایشگاه آثار سعید چاواری با عنوان «دیوار» در گالری عصرجدید، نمایشگاه گروهی «از تَن» در گالری زم و نمایشگاه گروهی «به جایی که نبوده ام برگردم» در گالری ژورا، همچون نمایشگاه هایی هستند که عصر جمعه ۲۹ خرداد افتتاح می شوند.