تامغالی ناغارا روایت هویت آذربایجان در ضرباهنگ یک ساز
سایت رسمی سیامک یزدانجو: تامغالی ناغارا با پیوند ضرباهنگ ناغارا و نقش ونگارهای اصیل آذربایجان، روایتی تازه از هویت و میراث فرهنگی این سرزمین ارایه می کند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها؛ زهرا ناصران: «تامغالی ناغارا» روایت پیوند یک ساز ریشه دار با هویت آذربایجان است، ابتکاری که ضرباهنگ ناغارا را با نقش ونگار، رنگ و تامغاهای اصیل این سرزمین درهم آمیخته و از دل این هم نشینی، سازی ساخته که صدا و تصویر را هم زمان به روایت تاریخ، هنر و فرهنگ آذربایجان وامی دارد.
از صحنه های جهانی تا ساخت سازهای آذربایجانی
ائلوین سادات سازنده سازهای کوبه ای در گفتگو با گزارشگر مهر می گوید: من در سال ۱۳۵۷ در تبریز متولد شدم و طی سالیان فعالیت هنری، در فستیوال ها و جشنواره های مختلف داخل و خارج از کشور حضور داشته ام و در این سال ها با گروههای مختلف رقص همچون «پاپاقلی تبریز»، «اصلانلار»، «کوتل» و «خانلار» و همینطور گروههای «اوخسار قارتال»، «موسیقی موغام»، «گروه سس»، «گروه آذربایجان»، «گروه پینار»، «گروه اراز»، «گروه رحیم شهریاری» و دیگر گروه ها همکاری داشته ام و تا حالا با اغلب گروههای موسیقی و رقص در تمام کشور همکاریهای گوناگونی داشته ام.
وی می افزاید: تا حالا سه بار مقام سراسری ریتم موسیقی جشنواره فجر را در سالیان ۱۳۷۹، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۳ کسب کرده ام و در سالیان ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ هم مقام نخست ریتم استان و دیپلم افتخار در سطح استان را به دست آورده ام.
سادات ادامه می دهد: در کشورهای اسپانیا، سوئیس، آلمان، فرانسه، سفارت ژاپن، اتریش، گرجستان، روسیه، تاتارستان، ترکیه، آذربایجان و دیگر کشورها در کنسرت ها و فستیوال های مختلف حضور داشته ام. همینطور در تعدادی از بزرگ ترین فستیوال های جهان، همچون فستیوال «پیرینه فرانسه» و خیلی از فستیوال های خارج از کشور و داخل کشور شرکت کرده ام.
وی با اشاره به فعالیت خود در عرصه سازسازی بیان می کند: در عرصه سازسازی هم فعالیت دارم و دارای کارت مربیگری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تهران و تبریز و همینطور کارت سازندگی از صنایع دستی کشور و استان هستم و به عنوان سازنده آلات موسیقی آذربایجان، سازهایی همچون ناغارا، قوشا ناغارا، دایره، کاخن و دیگر سازهای کوبه ای را تولید می کنم.
ائلوین سادات می گوید: از سال ۱۳۹۰ آموزش سازهای کوبه ای را هم شروع کرده ام و همچنان در این زمینه به فعالیت خود ادامه می دهم.
۹ ماه سعی برای تولد یک ناغارای متفاوت
سادات در رابطه با روند ساخت «تامغالی یا دامغالی ناغارا» می گوید: برای ساختن تامغالی یا دامغالی ناغارا حدود ۹ ماه زحمت کشیده ایم و در تمام این مدت تلاش نموده ایم جزئیات مختلف این ساز را با دقت و وسواس بررسی نماییم تا در نهایت سازی شکل بگیرد که علاوه بر برخورداری از صدای مطلوب، از نظر ظاهری هم جلوه ای متفاوت و منحصربه فرد داشته باشد.
وی می افزاید: تمام اجزای ناغارا مهم هستند و هر کدام به صورتی در صدای نهائی این ساز تأثیر دارند، یکی از بخش های اصلی ناغارا، بدنه آن است و دومین بخش که در زیبایی صدا تأثیر دارد، طلق آنست. سومین بخش هم نخ های مورد استفاده در ساخت ناغارا است و بعد از این اجزا، نحوه کوک کردن آن اهمیت دارد، براستی، کیفیت صدا تنها به یک بخش از ساز وابسته نیست و مجموعه ای از اجزا در کنار یکدیگر سبب می شوند ناغارا صدای مطلوب و موردنظر را داشته باشد.
از پوست بز تا طلق؛ ناغارا چطور تغییر کرد؟
سادات ادامه می دهد: ناغاراها در زمان قدیم از پوست بز ساخته می شدند و بنابراین از مقاومت کمتری برخوردار بودند و در مدت کوتاهی صدمه می دیدند، اما حالا ناغارا از پلاستیک تهیه می شود و این نوع ساخت سبب شده است ساز در مقابل شرایط مختلف آب وهوایی، همچون سرما و گرما، صدمه نبیند و دوام بیشتری داشته باشد، این تغییر در ساخت، علاوه بر افزایش مقاومت ساز، صدای زیبایی هم به ناغارا می بخشد.
وی با اشاره به کاربرد گسترده این ساز بیان می کند: ناغارا در اجراها، مراسم ها، کنسرت ها و عروسی ها نواخته می شود و یکی از سازهایی است که در موقعیت های مختلف حضور دارد و صدای آن برای مخاطبان آشناست، به همین دلیل، زمانیکه مقرر است تغییری در ساختار یا ظاهر آن ایجاد شود، باید این تغییر با دقت و حساسیت انجام گیرد تا به کیفیت و هویت صوتی ساز آسیبی وارد نشود.
وقتی فرش و گلیم بر تن ناغارا نشستند
سادات با اشاره به خصوصیت های ناغارایی که ساخته است، می گوید: ناغارایی که من ساخته ام، تمام اجزای آن طبیعی است و برای بدنه آن از دست بافته های اصیل و سنتی آذربایجانی بهره برده ایم. فرش، گلیم و ورنی همچون دست بافته هایی هستند که در طراحی این ناغارا مورد استفاده قرار گرفته اند و تلاش نموده ایم سمبل ها، نقشه ها و شکل های خاص سرزمینمان را روی بدنه این ناغارا پیاده نماییم تا این ساز علاوه بر صدای خود، از نظر بصری هم راوی فرهنگ و هنر سرزمینمان باشد.
وی می افزاید: استفاده از این نقش ها و دست بافته های سنتی، جلوه زیبایی به این ساز بخشیده است، هدف ما این بود که تنها یک ساز متفاوت تولید نکنیم، بلکه در ظاهر آن هم قسمتی از هنر و فرهنگ آذربایجان دیده شود، به همین دلیل، طرح ها و نمادهای خاص سرزمینمان را در بدنه ناغارا جای داده ایم تا این ساز تلفیقی از هنر سازسازی و هنرهای سنتی باشد.
تار و پود آذربایجان در کالبد یک ساز
ائلوین سادات ادامه می دهد: این طرح بصورت یک پارچه نازک و با دستگاه های مجهز بر روی ناغارا شکل می گیرد و تهیه این پارچه هم کار ساده ای نبود، پارچه را بسختی توانستیم تهیه نماییم و در ادامه توانستیم آنرا به بدنه ناغارا پوشش دهیم، همینطور از رنگ و طرح آن، یک لایه به طلق ناغارا چسبانده ایم تا نقش ونگار موردنظر در ساختار ظاهری ساز حفظ شود و جلوه ای متفاوت به آن بدهد.
نقش ونگار آمد، اما صدای ناغارا ماندگارتر شد
سادات با اشاره به تاثیر این تغییرات بر صدای ناغارا اظهار می کند: پارچه و طلق در صدای ناغارا تاثیر منفی ندارد که بگوییم سبب کاهش کیفیت صدا می شود، بلکه برعکس، این ترکیب ناغارا را آکوستیک تر می کند. افکتی که بر اثر ضربه به ناغارا ایجاد می شود و صدای آن بلند می شود هم زیباتر شده و درنتیجه این فرآیند، صدای ناغارا شفاف تر و زیباتر می شود.
ائلوین سادات تأکید می کند: تامغالی ناغارا سازی منحصر به فرد در دنیا است و همین مساله برای من اهمیت زیادی دارد، چونکه در ساخت این ساز تلاش نموده ام علاوه بر حفظ خصوصیت های اصلی ناغارا، از ظرفیت هنرهای سنتی و دست بافته های آذربایجانی هم استفاده کنم و به ساز ظاهری تازه و متفاوت بدهم.
از دوخت و چسب تا نخ و طلق
وی در ادامه در رابطه با تفاوت های این ساز با ناغاراهای دیگر می گوید: تمام اجزای ساخته شده تامغالی ناغارا متفاوت می باشد و نوع دوخت و چسب زنی این ساز هم متفاوت تر از ناغاراهای دیگر است، حتی نخ و طلق آن هم متفاوت می باشد و هر یک از این بخش ها با دقت انتخاب و اجرا شده اند تا در نهایت سازی شکل بگیرد که هم از نظر ساختار و صدا و هم از نظر ظاهر، تفاوت خویش را نشان دهد.
سادات در انتها می افزاید: این ساز کاملا زیبا و به روز است و تلاش نموده ایم در کنار حفظ اصالت ناغارا، خصوصیت هایی تازه به آن اضافه نماییم، برای من مهم بود که این ساز هم هویت و اصالت خویش را حفظ کند و هم بتواند با یک طراحی جدید، جلوه ای متفاوت پیدا کند؛ به همین دلیل، تامغالی ناغارا را با بهره گیری از اجزای متفاوت، دوخت و چسب زنی متفاوت، نخ و طلق متفاوت و همینطور پوشش هایی اقتباس شده از هنرهای اصیل و سنتی آذربایجان ساخته ایم.
زندگی بر پایه ریتم استوار است
ایده پرداز و محقق «تامغالی ناغارا» هم در گفتگو با گزارشگر مهر می گوید: زندگی بر پایه ریتم استوار است و سازهای کوبه ای صدایی از دل تاریخ اند، صدایی برخاسته از گذشتگان دور که از قوبوستان تا قوشا داشلار امتداد یافته و همچنان در حافظه فرهنگی آذربایجان طنین انداز است، صدایی که با فرهنگ و هویت این سرزمین گره خورده است.
از قوبوستان تا قوشا داشلار؛ ردپای یک صدا در تاریخ
یوسف شیرین پور می افزاید: ناغارا سازی برخاسته از دل تاریخ و فرهنگ مردم آذربایجان است، سازی که قرن ها هم نفس با ریتم زندگی مردم، آئین ها، جشن ها و شادی های آنان بوده و صدای آن قسمتی از داستان تاریخی و فرهنگی این سرزمین را با خود به امروز آورده است.
او ادامه می دهد: این دفعه سعی کردیم این ساز اصیل را با یکی دیگر از میراث های ریشه دار فرهنگ آذربایجان، یعنی رنگ ها، نقوش و تامغاهای هزاران ساله نقش بافته های مادرانمان، پیوند بزنیم، برای ما مهم بود که این پیوند صرفا یک تغییر ظاهری نباشد، بلکه دو میراث ریشه دار فرهنگ آذربایجان در کنار یکدیگر قرار گیرند و هر کدام راوی قسمتی از هویت این سرزمین باشند.
وقتی تار و پود مادران بر تن ناغارا نشست
وی با اشاره به اجرای این ایده بیان می کند: برای اولین بار، پارچه هایی با رنگ ها و نقوش اقتباس شده از فرهنگ آذربایجان را بر روی ناغارا، ساز ریتمی آذربایجان، به کار گرفتیم تا دو هنر ریشه ای، یکی در صدا و دیگری در نقش و بافت، در کنار یکدیگر قرار بگیرند و روایتی تازه از فرهنگ آذربایجان را به گوش و چشم جهانیان برسانند.
ایده پرداز و محقق «تامغالی ناغارا» تصریح می کند: در این طرح، ناغارا دیگر فقط یک ساز نیست، بلکه به بستری برای روایت تاریخ، فرهنگ، هنر و هویت ما تبدیل گشته است، هر ضربه ای که بر این ساز نواخته می شود، می تواند یادآور صدای گذشتگان باشد و هر نقش و نگاری که بر پیکره آن می نشیند، قسمتی از تاریخ آذربایجان را از گذشته به امروز منتقل می کند.
ناغارا؛ سازی که تاریخ را می نوازد
وی می افزاید: سعی کردیم میان صدای ناغارا و نقش ونگارهای اصیل آذربایجان پیوندی برقرار کنیم؛ چونکه اعتقاد داریم فرهنگ تنها در کتاب ها و موزه ها زنده نمی ماند، بلکه باید در هنر، موسیقی، سازها و دست ساخته های مردم هم جریان داشته باشد.
شیرین پور ادامه می دهد: رنگ ها، نقوش و تامغاهای به جامانده از نقش بافته های مادرانمان، تنها طرح هایی تزئینی نیستند، بلکه قسمتی از حافظه فرهنگی و تاریخی ما را در خود جای داده اند، وقتی این نقش ها بر تن ناغارا می نشینند، صدا و تصویر در کنار یکدیگر قرار می گیرند و ساز به راوی قسمتی از هویت آذربایجان تبدیل می شود.
وی تأکید می کند: امیدواریم توانسته باشیم این تلفیق را درخور شان و جایگاه فرهنگ اصیل آذربایجان انجام داده باشیم و گامی، هرچند کوچک، برای معرفی و زنده نگه داشتن این میراث باارزش برداریم، میراثی که از گذشته به ما رسیده و مسئولیت حفظ و انتقال آن به نسل های آینده بر دوش ماست.
پیوند صدا و نقش برای روایت یک هویت
«تامغالی ناغارا» تلاشی برای پیوند دو میراث ریشه دار آذربایجان؛ موسیقی و هنرهای سنتی است. این ساز با حفظ صدای ناغارا و استفاده از نقش ونگار، تامغا و دست بافته های اصیل، تصویری تازه از هویت فرهنگی این سرزمین عرضه می کند.
این ابتکار نشان داده است که میراث فرهنگی می تواند در قالبی نو بازآفرینی و به نسل های آینده منتقل شود؛ جایی که صدا و تصویر در کنار یکدیگر قرار می گیرند تا راوی تاریخ، هنر و هویت آذربایجان باشند.
منبع: siamakyazdanjoo.com
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب