جلیل رسولی از نمایشگاه جدیدش گفت سعی برای انتقال مفاهیم جهانی قرآن
سایت رسمی سیامک یزدانجو: جلیل رسولی ضمن اشاره به ادامه مسیر اکتشافات هنری بعد از شش دهه فعالیت، تاکید کرد که ترکیب رنگ، فرم و خط در آثار جدیدش، تلاشی برای انتقال مفاهیم جهانی قرآن به مخاطبان دنیاست.
به گزارش سایت رسمی سیامک یزدانجو به نقل از مهر، نمایشگاه آثار دیده نشده جلیل رسولی با عنوان «بِ بسم الله» جمعه سوم مهر در مجموعه فرهنگی هنری آسمان فرهنگستان هنر افتتاح خواهد شد. جلیل رسولی هنرمند پیشکسوت خوشنویس و نقاشی خط مقرر است در این نمایشگاه جدیدترین تجربه هایش در حوزه نقاشی خط، انتخاب سوره های حمد و توحید و تجربه جدید در خط شکسته را به نمایش بگذارد.
جلیل رسولی تنها یک خوشنویس نیست، بلکه یکی از برجسته ترین هنرمندان نوآور در حوزه هنر تجسمی ایران است که توانست مرز میان «خوشنویسی کلاسیک» و «نقاشی مدرن» را بشکند.
در خوشنویسی سنتی، هدف اصلی انتقال متن با رعایت قواعد سخت گیرانه است اما در سبک جلیل رسولی، «خط» تبدیل به «عنصر بصری» می شود. او حروف را از حالت خطی بودن خارج کرده و آنها را به عنوان اجزای یک ترکیب بندی نقاشی به کار می گیرد. در آثار او، خط دیگر فقط برای خوانده شدن نیست، بلکه برای «دیده شدن» و ایجاد حس و حال بصری است. وی در آثارش از تضاد بین «انحنای حروف» و «هندسه صفحه» استفاده می نماید. رسولی با مهارت بسیار زیاد، حروف را می کشد، می چرخاند یا در هم می تند تا فرم هایی خلق کند که هم زمان هم حس معنوی (مربوط به کلام وحی یا شعر) داشته باشند و هم از نظر زیبایی شناسی مدرن، جذاب باشند.
یکی از شاخصه های اصلی سبک او، خروج از تک رنگی سنتی خوشنویسی (سیاه روی سفید) است. او از رنگ ها نه به عنوان تزئین، بلکه به عنوان بخشی از پیام اثر استفاده می نماید. رنگ ها در کارهای او با فرم خط ادغام می شوند تا عمق، فضا و حالتی روانی را به مخاطب منتقل کنند.
اگر نستعلیق برای رسیدن به یک فرم خاص محدود باشد، او به سراغ خط شکسته می رود؛ چون خط شکسته به علت انعطاف پذیری بیشتر و امکانات گسترده تر در کشش ها و پیچ ها، به او اجازه می دهد تا ایده های ذهنی اش را با آزادی بیشتری روی بوم پیاده کند.
جلیل رسولی هیچ گاه ریشه در آموزش های کلاسیک را فراموش نکرد. نقطه قوت سبک او اینست که چون بر قواعد سخت خوشنویسی مسلط است، وقتی آنها را می شکند یا تغییر می دهد، این کار «ناشی از جهل» نیست، بلکه «آگاهانه و برای خلق هنر» است. این یعنی آثار او با وجود مدرن بودن، همچنان بوی اصالت و هنر ایرانی می دهند. وی، کلمات را از زندان خطوط افقی خارج کرد و آنها را به فضای سه بعدی و رنگین نقاشی برد تا هنر خوشنویسی را از یک هنر کاربردی/مذهبی به یک هنر موزه ای و جهانی تبدیل کند.
تجربه ای جدید در خط شکسته در «بِ بسم الله»
جلیل رسولی در گفتگو با خبرنگار مهر در رابطه با تجربه ای تازه در خط شکسته و مسیر جستجو و تجربه در نقاشی خط و این که این تجربه چه تفاوتی با کارهای پیشینش دارد، توضیح داد: انتخاب خط شکسته برای این آثار به علت امکاناتی بود که این خط برای رسیدن به فرم مد نظر در اختیار من قرار می داد؛ امکاناتی که به نظرم با خط نستعلیق دست یافتنی نبود. در این مجموعه، اتفاقی تازه در راه کاری من افتاده است. خط همچنان شکسته است اما روشی تازه برای حرکت در آن شکل گرفته است. گمان می کنم کار با خط همچنان می تواند راه های جدیدی برای ادامه مسیر نقاشی خط پیش روی هنرمند قرار دهد.
وی در مورد این که چرا به سراغ سوره های حمد و توحید رفته است، اظهار داشت: سوره حمد و توحید از سوره های مهم قرآن کریم هستند و به قول عرفا و دانشمندان اسلامی، معنای کل قرآن در این ۲ سوره مستتر است؛ بنابراین گمان کردم می توانم بیشتر روی این ۲ سوره کار کنم؛ با فنون مختلف روی آنها کار کردم و سرانجام، در این مجموعه، با خط شکسته، حرکتی تازه و نو اجرا کرده ام. در مجموع، این موضوع، موضوعی جهانی است و مختص جهان اسلام و ایران نیست؛ امروز در سراسر جهان به قرآن ما توجه می کنند و سوره حمد پنجره ای زیباست که هنرمندی مثل من می تواند آنرا به روی مردم جهان باز کند تا درک و توجه بیشتری نسبت به آن پیدا شود. من تا امروز روی سوره حمد بسیار کار کرده ام و هر چه بیشتر روی آن کار می کنم، تشنه تر می شوم و احساس می کنم هنوز باید بیشتر به آن پرداخت.
رسولی در رابطه با روند ایجاد آثارش اظهار داشت: اتودهای مختلفی زدم. از اول، ترکیب بندی مشخصی نداشتم که بخواهم همان را اجرا کنم. در طول کار، کم کم به ترکیب بندی مد نظرم می رسیدم و اهتمام می کردم بین مفهوم سوره ها و عناصر بصری هماهنگی ایجاد کنم. برایم مهم بود که رنگ و فرم در کنار خط بتوانند بخشی از مفاهیمی را که مد نظر دارم منتقل کنند.
وی همینطور اظهار نمود: کار برخی از این آثار از سال ۱۳۹۰ شروع شده بودند و در طول سالهای مختلف ادامه پیدا کردند و زمان بسیاری بردند. وقتی کاری را شروع می کنم، باید به نتیجه ای که درنظر دارم برسم.
اگر هزار سال هم عمر کنم، باز برای ایده هایم زمان کم می آورم
این هنرمند خوشنویس در رابطه با این که در بیشتر از شش دهه کار در حوزه خوشنویسی و نقاشی خط، آیا همچنان امکان تجربه و کشف تازه وجود دارد یا خیر، اظهار داشت: ایده های بسیاری دارم و کار با خط همچنان می تواند راه های جدیدی پیش روی هنرمند بگذارد. هر کاری می تواند تجربه ای تازه باشد. برای من، این مسیر همچنان ادامه دارد؛ هرچند توان و شرایط جسمی هم محدودیت هایی بوجود می آورد.
وی در رابطه با این که آیا این آثار را نقطه اوج سالهای کاری خود می داند یا آغاز فصلی تازه در کارش، توضیح داد: به جهت اینکه در خود خط، اتفاق جدیدی افتاده، می توانم بگویم کاری نو است؛ چون تابحال چنین کاری انجام نشده بود و این فرم در خط شکسته وجود نداشت اما نقاشی خط اینگونه است که وقتی هنرمند کاری انجام می دهد، پنجره ای تازه به رویش باز و متوجه می شود کارهای دیگری هم می توان انجام داد؛ مثل چشمه ای که فوران می کند. آبی که با دست می ریزند، پس از مدتی، می ایستد و خشک می شود؛ اما چشمه ای که می جوشد همیشه جاری است. نقاشی خط هم همچنین است. من خود گمان می کنم اگر خداوند هزار سال هم به من عمر بدهد، باز برای کارهایی که در ذهنم دارم زمان کم می آورم اما اجرای این ایده ها، علاوه بر اراده، توان جسمی هم می خواهد و اجرای اثر بزرگ بسیار دشوار است. ممکنست بعضی ها امروز متوجه اهمیت این کار نشوند؛ اما سر انجام روزی می رسد که دیده خواهد شد و خوب هم دیده خواهد شد.
رسولی در رابطه با جایگاه خوشنویسی در هنر و فرهنگ ایران بیان نمود: خوشنویسی در ایران جایگاه خاصی دارد و منحصر به هنری تزئینی نیست. این هنر در فرهنگ ما سابقه و ریشه دارد و هنرمندان بزرگی در این حوزه فعالیت نموده اند؛ به همین دلیل، باید به آن توجه و از آن حمایت شود. این حمایت می تواند در قسمت های مختلف، از آموزش و تربیت هنرمندان تا برگزاری نمایشگاه ها و معرفی آثار، وجود داشته باشد.
فرمول نوآوری در هنر از زبان جلیل رسولی
وی در جواب این که این جایگاه در مقایسه با کشورهای عربی چطور است، اظهار داشت: در کشورهای عربی هم، به خوشنویسی توجه بسیاری می شود؛ چون با فرهنگ و قرآن ارتباط دارد. در برخی از این کشورها، برای خوشنویسی و هنرمندان این حوزه، امکانات و حمایت هایی درنظر گرفته می شود. در ایران هم، خوشنویسی جایگاهی مهم و سابقه ای طولانی دارد و هنرمندان بزرگی در این مورد داریم.
رسولی در آخر در جواب این پرسش که هنرمند امروز چطور می تواند در عین حفظ اصالت خط، راه هایی تازه هم بیازماید، اظهار داشت: برای من، خط همیشه ظرفیتهای بسیاری داشته است. در کار نقاشی خط، خط در کنار رنگ و فرم قرار می گیرد و امکان های دیگری ایجاد می شود؛ اما اصل خط همچنان برای من اهمیت دارد و تجربه های تازه هم از همین مسیر شکل می گیرند. هنرمند باید آموزش ببیند و کار کند و با این وجود، امکان تجربه و پیداکردن راه های تازه را داشته باشد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب