خطر حذف ایران از بازار هنر منطقه هنر ضربه گیر فشارهای اجتماعی است
سایت رسمی سیامک یزدانجو: دبیر انجمن نگارخانه داران تهران با انتقاد از نگاهی که هنر را در زمان بحران کالایی فانتزی می بیند، اخطار داد که اختلال در ارتباطات بین المللی، زنجیره تامین اقتصاد هنر را از کار می اندازد.
به گزارش سایت رسمی سیامک یزدانجو به نقل از مهر، وقوع جنگ تحمیلی مقابل ایران، بیشتر از آن که صدای انفجار در دوردست باشد، لرزه ای است که به ستون های ظریف «اقتصاد خلاق» برخورد می کند. دراین میان، گالری های هنری به عنوان پیشانی و ویترین این اقتصاد، اولین پناهگاه هایی هستند که در مقابل طوفان، صدمه پذیر نشان می دهند. اولین پیامد اقتصادی جنگ، «انجماد سرمایه» است. در وضعیت بی ثباتی، خریداران و مجموعه داران هنر که به طور معمول بدنبال محیطی امن برای سرمایه گذاری هستند، به لاک دفاعی فرو می روند. در فضای جنگی، نقدینگی از بازارهای کیفی همانند هنر بسمت بازارهای اضطراری مانند طلا و ارز کوچ می کند. برای یک گالری که احتمالاً هزینه های جاری سنگینی دارد، حذف «خرید هنری» از سبد کالای مخاطب، به مفهوم شروع یک دوره «زمستان طولانی» است. گالری های پیشرو، حیات شان به حضور در آرت فرهای جهانی و تبادل آثار وابسته است. با بروز شرایط جنگی، هزینه های بیمه حمل و نقل آثار هنری (Insurance) به علت ریسک های امنیتی به گونه ای سرسام آور جهش می کند. خیلی از شرکت های حمل و نقل بین المللی سرویسهای خویش را تعلیق می کنند و این یعنی قطع شدن رگ های حیاتی ارتباطی. هنر ایران که همواره در سودای اتصال به بازارهای جهانی است، در این شرایط با نوعی «قرنطینه تحمیلی» مواجه می شود که دیوارهای گالری را به مرزهای فیزیکی محدود می کند. اقتصاد گالری داری وابسته به «تولید» هنرمند است. در فضای جنگ و اضطراب ناشی از اخبار منفی، هنرمندان گرفتار نوعی «فلج خلاقیت» یا «فرسایش روانی» می شوند. وقتی ذهن جامعه درگیر بقا است، هنرمند نیز در دوراهی «تولید اثر واکنشی» یا «سکوت» قرار می گیرد. کاهش تولید آثار با کیفیت و استاندارد، در بین مدت دست گالری دار را برای چیدمان تقویم نمایشگاهی خالی می کند و از پویایی این بخش کاهش می دهد. از سوی دیگر، در زمان جنگ، گالری ها با یک پارادوکس مواجه می شوند: «آیا باز نگه داشتن گالری و نمایش هنر، نوعی بی تفاوتی به رنج عمومی است یا تلاشی برای حفظ حیات مدنی؟» این فشار اجتماعی می تواند سبب تعطیلی خودخواسته یا لغو نمایشگاه ها شود. در رابطه با این شرایط بحرانی و پساجنگ با حسین محسنی دبیر انجمن و عضو هیات مدیره انجمن نگارخانه داران تهران گفتگویی داشتیم که آنرا در ادامه می خوانید.
حسین محسنی دبیر انجمن و عضو هیات مدیره انجمن نگارخانه داران تهران در گفتگو با گزارشگر مهر ضمن اشاره به جایگاه فرهنگ و هنر در دوره های بحران همچون جنگ تحمیلی مقابل ایران، تاکید کرد: در سالیان اخیر، خصوصاً در دوره های فشرده اقتصادی و اجتماعی، این تصور بارها تکرار شده که فرهنگ و هنر در زمان بحران مساله ای فرعی هستند و می توان رسیدگی به آنها را به آینده موکول کرد؛ در صورتیکه تجربه جهانی، مطالعات جامعه شناختی و حتی منطق اقتصاد معاصر، خلاف این را نشان داده است. وی اظهار داشت: جامعه در دوره های بحران بیشتر از هر زمان دیگری به معنا، تصویر، امید و امکان بازسازی روانی نیاز دارد و هنر دقیقا در همین نقطه نقش آفرینی می کند. هنر فقط یک فعالیت تزئینی نیست، بلکه قسمتی از زیرساخت روانی و اجتماعی جامعه محسوب می شود. هنر معاصر یکی از معدود حوزه هایی است که با وجود محدودیت ها، اعتبار بین المللی ایران را حفظ نموده استمحسنی اشاره کرد: بر خلاف برخی تحلیل ها، میل جامعه به هنر کاهش پیدا نکرده است، بلکه نوعی تشنگی فرهنگی درحال ایجاد است و علاقه به حضور در فضاهای فرهنگی، تجربه آثار هنری و بازگشت به زیست جمعی فرهنگی همچنان زنده است. به عقیده من، اگر موزه ها و فضاهای فرهنگی به طور گسترده و پایدار فعال شوند، با استقبال قابل توجه مخاطبان مواجه خواهند شد. وی، این استقبال را صرفا واکنش به یک رویداد فرهنگی ندانست و توضیح داد: این مساله نشانه ای از نیاز طبیعی جامعه برای بازیابی تعادل روانی، حافظه جمعی و حس ادامه دادن است. نقش اینترنت در این مورد نیز مهم است؛ در وضعیت امروز، اینترنت فقط یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه قسمتی از زیرساخت اقتصاد فرهنگ و تصویر بین المللی ایران شمرده می شود. عضو هیات مدیره انجمن نگارخانه داران تهران ضمن اشاره به نقش هنر در معرفی ایران به جهان، اظهار داشت: بخش مهمی از آن چه امروز جهان از ایران می بیند، نه از مسیر تبلیغات رسمی، بلکه بوسیله هنر، فرهنگ و ارتباطات حرفه ای این حوزه منتقل می شود. هنرمندان، گالری ها، موزه ها، آرت فرها، ناشران تخصصی، پلت فرم های آنلاین و شبکه های حرفه ای هنر، هر یک قسمتی از تصویر ایران را در سطح بین المللی می سازند؛ تصویری که در خیلی از موارد، انسانی تر، خلاق تر و حقیقی تر از روایتهای رایج است. محسنی همینطور اظهار داشت: هنر معاصر ایران در سالیان اخیر یکی از معدود حوزه هایی بوده که با وجود فشارهای اقتصادی، محدودیت های بین المللی و دشواری های داخلی، توانسته جایگاه منطقه ای و اعتبار حرفه ای خویش را حفظ کند. این مورد تنها یک موفقیت فرهنگی نیست، بلکه آنرا می توان قسمتی از ظرفیت برندینگ ملی ایران دانست. وی با اعلان اینکه خیلی از کشورها از فرهنگ و صنایع خلاق به عنوان ابزار قدرت نرم و توسعه اقتصادی استفاده می نمایند، اظهار داشت: اقتصاد فرهنگ دیگر یک حوزه حاشیه ای نیست، بلکه قسمتی از رقابت کشورها بر سر تصویر، اعتبار و جذب سرمایه در همین حوزه شکل می گیرد. در ایران نیز هنر معاصر یکی از مهم ترین ظرفیتهای دیده شدن کشور در سطح منطقه و جهان است اما این ظرفیت بدون دسترسی حرفه ای و پایدار به اینترنت بین الملل، گرفتار چالش می شود.
هنر نه یک فعالیت تزئینی، بلکه قسمتی از زیرساخت روانی جامعه برای بازیابی تعادل و حافظه جمعی است و سرمایه گذاری بر آن در زمان بحران، یک لزوم ملی استمحسنی با توضیح این که اقتصاد هنر امروز محدود به فضای فیزیکی گالری ها نیست، اظهار داشت: بخش مهمی از حیات حرفه ای این اکوسیستم در بستر اینترنت جریان دارد؛ از فروش آثار و ارتباط با مجموعه داران گرفته تا حضور در آرت فرهای جهانی، نمایشگاه های آنلاین، مزایده ها، شبکه سازی حرفه ای، تولید محتوا، ارتباط با رسانه های تخصصی و حتی ورود ارز به کشور، همگی به زیرساخت ارتباطی وابسته اند. اختلال یا محدودیت در اینترنت بین الملل صرفا یک مساله فنی نیست، بلکه می تواند بر اعتماد حرفه ای، اقتصاد فرهنگ، صادرات هنر و تصویر بین المللی ایران اثر بگذارد. وی ضمن اشاره به نقش اعتماد در اقتصاد معاصر، بیان نمود: اعتماد قسمتی از سرمایه است و بازار هنر بر پایه ارتباط، استمرار، اعتبار و دسترسی شکل می گیرد. وقتی ارتباطات ناپایدار می شوند، تنها برخی پلت فرم ها یا شبکه های اجتماعی صدمه نمی بینند، بلکه قسمتی از اعتماد بازار و امکان همکاری بین المللی نیز تضعیف می شود. محسنی همینطور از نظر اقتصاد روانشناسی تاکید کرد که جامعه تحت فشار اقتصادی و فرسایش ذهنی، بیشتر از گذشته به فضاهای فرهنگی نیاز دارد و اضافه کرد: هنر می تواند قسمتی از اضطراب جمعی را کم کند، امید اجتماعی تولید نماید و امکان گفتگو و همدلی را افزایش دهد. بنابراین در خیلی از کشورها، سرمایه گذاری روی فرهنگ در دوره های بحران کاهش پیدا نمی کند، بلکه به عنوان قسمتی از فرایند بازسازی اجتماعی تقویت می شود. دبیر انجمن نگارخانه داران تهران در آخر اظهار داشت: این حوزه فقط به هنرمند و گالری محدود نمی گردد، بلکه یک اکوسیستم وسیع است؛ از پلت فرم های آنلاین و ناشران تخصصی گرفته تا مشاوران هنری، برگزارکنندگان آرت فرها، رسانه های تخصصی، مجموعه داران، استودیوهای طراحی، شرکت های حمل و نقل آثار، بیمه، چاپ و ده ها کسب وکار وابسته دیگر. به طور خلاصه برای یک گالری که احتمالا هزینه های جاری سنگینی دارد، حذف خرید هنری از سبد کالای مخاطب، به مفهوم شروع یک دوره زمستان طولانی است. از دید من، اگر موزه ها و فضاهای فرهنگی به صورت گسترده و پایدار فعال شوند، با استقبال قابل توجه مخاطبان مواجه خواهند شد. هنرمندان، گالری ها، موزه ها، آرت فرها، ناشران تخصصی، پلتفرم های آنلاین و شبکه های حرفه ای هنر، هر یک قسمتی از تصویر ایران را در سطح بین المللی می سازند؛ تصویری که در بسیاری از موارد، انسانی تر، خلاق تر و واقعی تر از روایتهای رایج است.
منبع: سایت رسمی سیامك یزدانجو
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب